قالیشویی عدل رشت

رنگرزی در منزل(خدمات قالیشویی عدل رشت) – قالیشویی عدل رشت

رنگرزی در منزل(خدمات قالیشویی عدل رشت)

با عرض سلام همونطور که وعده داده بودم مجموعه آموزش رنگرزی خانگی رو آغاز میکنم

 


توی این مجموعه ما تصمیم داریم روشهایی رو ارایه کنیم که هر کسی بتونه توی خونه و با حداقل امکانات خامه های مورد نیاز بافت فرش رو با بهترین کیفیت از نظر ظاهری و با درخشنگی و زیبایی کامل همچنین باثبات حداکثری قابل دستیابی توی گروه رنگزای مورد استفاده رنگرزی کنه و بی نیاز از خرید نخ و نقشه بشه

 

امیدوارم این مجموعه بتونه علاوه بر کمک به کاهش هزینه تولید فرش به افزایش کیفیت هم کمک شایان توجهی بکنه
شاید صحبت درمورد افزایش کیفیت شمارو متعجب کرده باشه و فکر کنید که چطور ممکنه با حداقل امکانات بشه با کیفیت محصولاتی که تو کارگاه های بزرگ و با امکانات فراوون تولید میشن رقابت کرد پاسخ این سوال خیلی سادس اول اینکه توی این مجموعه سعی شده هیچکدوم از امکانات ضروری حذف نشه بلکه فقط کوچک سازی بشه دوم اینکه از ابزارهای جایگزینی استفاده بشه که حتی بشه امکانات کارگاه های پیشرفته رو شبیه سازی کرد و سوم اینکه با ارتقای دانش و مهارت عزیزان برخی کاستی هارو جبران کرد و چهارم اینکه بیشتر تولید کننده های نخ و نقشه تابلوفرش هم خودشون به روشای سنتی کار میکنن و تازه امکانات آزمایشگاهی مختصری رو که توی این مجموعه ارایه خواهد شد رو هم چه بسا ندارن بعلاوه اینکه توی بسیاری موارد بعضی افراد باوجود داشتن مهارت و تجربه زیاد و امکانات خوب به جهت مقاصد اقتصادی کارشون رو چندان بادقت انجام نمیدن اما شما چون برای خودتون کارمیکنید قطعا با دلسوزی و دقت بیشتر عمل خواهید کرد

 

توی این مجموعه تمرکز برروی رنگرزی طیفی که توی تابلوفرش کاربرد داره خواهد بود به این دلیل که اولا تابلوفرش زمینه ایه که فعلا بیشترین کاربرد رو داره و بیشترین متقاضی رو دوما وقتی رنگرزی طیفی رو کسی یاد بگیره درآوردن یه تک رنگ دیگه مشکلی نداره سوما کسایی که توی خونه کار میکنن بیشتر از پودر رنگای موجود توی بازار استفاده میکنن که از گروه رنگهای اسیدی لولینگ هستن و برای فرشای زیرپایی چندان توصیه نمیشن هرچند ماسعی خواهیم کرد روشایی رو ارایه بدیم که ثبات قابل قبولی رو حتی برای فرش زیرپایی ارایه بده این کیفیت و ثبات برای فرشای زیرپایی معمول کاملا قابل قبوله اما شاید بهتر باشه برای فرشای نفیس ازگروههای رنگزای دیگه ای مثل رآکتیو یا متال کمپلکس یا حداقل رنگزاهای اسیدی گروه سوپر میلینگ استفاده کرد

اما بدلایلی که درطول بحث بهش خواهیم پرداخت برای تابلو فرش بهترین گزینه همین گروه رنگزای اسیدی لولینگه که البته باید درست رنگرزی بشه تا کیفیت قابل قبولی داشته باشه

خوب بعد از این مقدمه نسبتا طولانی کارمون رو با معرفی امکانات و لوازم مورد نیاز شروع میکنیم

لوازم مورد نیاز برای شروع کار چند دسته هستن

یکی لوازم آزمایشگاهی
وجود امکانات یا لوازم آزمایشگاهی هرچند کم و کوچیک برای رنگرزی ضروری به نظر میاد حتی رنگرزی خونگی هم نیاز به تستهایی قبل از شروع رنگرزی روی کلافای اصلی داره بخصوص درمورد تابلو فرش که رسیدن به رنگی که دقیقا منطبق بر کارت رنگ نقشه باشه توش اهمیت حیاتی داره

بعلاوه بعضی ازاین لوازم درحین رنگرزی هم برای شما کاربرد زیادی دارن که در جای خودش بهشون میپردازیم

به شکل زیر نگاه کنید

اینا حداقل لوازمی هستن که برای رنگرزی خونگی نیاز داریم

همونطور که توی شکل میبینید داشتن حداقل یه مزور (استوانه مدرج) چندتا بشر – چندتا لوله آزمایش – ph متر یا حداقل کاغذ ph و چندتا سرنگ ضروریه
علاوه براینا یه دماسنج هم لازمه که موقع عکس گرفتن چون مشغول رنگرزی بودم درگیر کاربود و بهمین دلیل توی عکس نیست و یه ترازوی دیجیتال که موقع عکس پیشم نبود بهتره این ترازو ازنوع آزمایشگاهی کوچیک و با حساسیت در حد دهم گرم باشه

دوم لوازم رنگرزی
اینا لوازمی هستن که موقع رنگرزی لازم میشن

همونطور که توی شکل میبینید یه قابلمه که بهتره مسی یا ااستیل باشه اما اگه نشد همین قابلمه های آلومینیومی هم خوبه چون درمقابل موادی که توی این نوع رنگرزی استفاده میکنیم به اندازه کافی مقاوم هستن
توی عکس دوتا چیز دیگه میبینید اینا وسایلی برای ریختن مقدار مشخص آب توی دیگ یا برداشتن مقدار مشخصی از محتویات دیگ هستن که باید ظرفیتشون مشخص باشه مثلا توی عکس اون قهوه جوش ۶۰۰ سی سی وهرکدوم ازاون استکانا ۷۵ سی سی حجم دارن یعنی ۸ تا ازاون استکانا یه دونه ازاون قهوه جوش میشه
چون علاوه براینکه نسبت آب به نختون باید مشخص باشه تغییرات توی محتویات دیگ هم باید دقیق باشه تا علاوه بر رسیدن به رنگ دقیق ارایه شده تو کارت رنگ فواصل دقیق رنگهای هرطیف هم باید کاملا رعایت بشه و این با اندازه گیری صحیح امکان پذیره

سوم مواد کمکی و پودر رنگ
به عکس زیر نگاه کنید

همونطور که توی عکس میبینید علاوه برپودر رنگی که دارین و من چندتاشونو بعنوان نمونه گذاشتم دوتا چیز دیگه برای رنگرزی با مواد رنگزای اسیدی لولینگ نیازدارید
یکی سولفات سدیم که بعنوان ماده کمکی استفاده میشه و توی عکس مشخصه که یه پودر سفید رنگه و دوم اسید سولفوریک که بدلیل اینکه اسیدی بسیار قوی و خطرناکه من برای رنگرزی خونگی استفاده از آب باطری رو پیشنهاد میکنم که اسید سولفوریک با غلظت بسیار کمه و براحتی هم از فروشگاه های لوازم یدکی میتونید تهیه کنید هرچند توی استفاده ازاین هم باید کاملا دقت کنید چون اسید سولفوریک حتی توی این غلظت هم بسیار خطرناکه
توی عکس یه پودر سفید رنگ دیگه میبینید که هیدروسولفیت سدیم هست که بنام هیدرو معروفه و کاربردشو بعدا خدمتتون عرض خواهم کرد

چهارمین بخش از مواد و لوازم مورد نیاز امکانات شستشوی کلافهاس که شامل یه تشت یا لگن و مایع ظرفشویی که بهتره ازنوعی باشه که توی ترکیباتش هیدروسولفیت سدیم داشته باشه و درصورت تمایل یه محلول نرم کننده و نخ نایلونی برای بستن کلافا و محلی برای آویزون کردنشونه
و آخرین و مهمترین وسیله یه کامپیوتر و برنامه فوتوشاپه


حالا  کم کم وارد مبحث رنگرزی میشیم همونطور که قبلن خدمتتون عرض کردم پودر رنگایی که توی بازار بعنوان رنگ پشم فروخته میشن اکثریت قریب به اتفاقشون رنگزاهای اسیدی گروه لولینگ هستن این گروه رنگزا گرچه که از لحاظ ثبات کمی بدنامه اما اگه درست و اصولی رنگرزی بشه میتونه ثبات قابل قبولی داشته باشه و درواقع بیشتر مشکلاتی که وجود داره ناشی از عدم دقت کافی و عدم استفاده ازشیوه رنگرزی صحیح مناسب این گروهه
اما دلیل اینکه ما توی این مجموعه به این گروه رنگزا میپردازیم علاوه برمناسب بودنش برای شرایط خاص رنگرزی تابلو فرش بیشتر اینه که اولا برای اکثریت رنگرزای زحمتکشی که توی بازار فعلی مشغول کارهستن و بطور کلی همه افرادی که تو حجم کمتر ازحجم صنعتی و کارخونه ای اقدام به رنگرزی میکنن همچنین عزیزانی که توی مناطق کم امکانات تر کشور زندگی میکنن تنها رنگزای دردسترس به حساب میان پس بهتر دیدم با انتخاب این گروه ضمن پرداختن به اکثریت تلاشی درجهت رفع برخی اشکالات ناشی از روش ناصحیح بکار گیری این گروه رنگزا صورت داده باشیم

واما شرایط رنگرزی با رنگزاهای اسیدی گروه لولینگ چیست؟

ابتدا به جدول زیر که مربوط به نسخه رنگرزی با مواد رنگزای اسیدی لولینگ است نگاه کنید

این جدول یا جداول مشابه توی بسیاری ازمنابع برای این گروه رنگزا ارایه میشه

همونطور که توی جدول میبینید از سولفات سدیم بعنوان ماده کمکی با درصد ۵ تا ۲۰ برای رنگهای لولینگ استفاده میشه درمورد این ماده و انتخاب درصد مناسبش تووقت مناسبش صحبت خواهیم کرد اما فعلا باید عرض کنم این ماده رو میتونین ازفروشگاههای لوازم آزمایشگاهی همانند لوازم آزمایشگاهی که توجلسه قبل گفته شد تهیه کنید این فروشگاهها علاوه برنوع آزمایشگاهی این ماده نوع صنعتی بادرجه خلوص ۹۹/۹ درصد رو با قبمت مناسبی ارایه میدن

اما نکته دیگه ای که باید درمورد این جدول عرض کنم یکی پیشنهاد اسید فرمیک بعنوان اسید مورد استفاده است که به نظر شخص بنده باتوجه به اینکه بسیاری ازمناطق ایران آب مورد استفاده دارای املاح زیادیه استفاده از اسید فرمیک که یه اسید آلی هست چندان مناسب نیست و بهتره از اسید سولفوریک که یه اسید معدنیه استفاده بشه شخصا هم به تجربه به این نتیجه رسیدم

نکته دوم اینکه ضمن احترام به اساتید نگارنده و ترجمه کننده این متون و جداول به نظرم میرسه استفاده از واحد درصد به این شکل صحیح نیست البته احتمالا این مقادیر تو شرایط آزمایشگاهی و با آب مقطر و اسید با درجه خلوص مشخص آزمایشگاهی بدست اومده اما درعمل ممکنه مقادیر متفاوت باشه و بهتره بطورکلی میزان اسید باتوجه به کیفیت متفاوت آب مصرفی و شرایط اسید مصرفی براساس معیار ph درنظر گرفته بشه که درادامه بهش میپردازیم

عدد ph مناسب رنگهای لولینگ توی منابع مختلف کمی متفاوت اعلام شده اما بیشتر ۳ و ۴ گفته شده هرچند شخصا به مقادیری مثل ۲/۵ و ۵ هم برخوردم اما بیشتر ph معادل ۳ توصیه میشه تجربه شخصی بنده باتوجه به شرایط آب مصرفی منطقه خودم مقدار ph بین ۳ تا ۴ هست

اما چطور باید ph تعیین بشه

بهترین وسیله برای تعیین ph دستگاه ph متره که دردونوع دیجیتال و آنالوگ وجود داره واز فروشگاه لوازم آزمایشگاهی میتونین تهیه کنین اما اگه نشد میتونین از کاغذ ph استفاده کنید

همونطور که تو عکس زیر میبینید این کاغذ بصورت نوارهایی که توی یه بسته مقوایی منگنه شدن فروخته میشن که روی این مقوا رنگهای مربوط به هرمقدار ph هم چاپ شده

برای تعیین ph مقدار مشخصی آب رو توی ظرف مناسبی بریزید و کم کم بااستفاده از سرنگ یا مزور مقدار مشخصی از اسید رو بهش اضافه کنید و با استفاده از ph متر مقدار ph آب رو اندازه بگیرید یا مطابق عکس زیر یه قطره از اون رو روی تکه ای از کاغذ ph قرار بدید همونطور که میبینید درصورت اضافه کردن اسید به آب این محلول باعث تغییر رنگ تو کاغذ ph میشه

با مقایسه رنگ نوار با رنگای چاپ شده روی بسته کاغذ میتونین مقدار ph رو مطابق عکس زیر تعیین کنید

 

اینکارو تا رسیدن به ph مناسب ادامه بدید

با توجه به اینکه اسیدسولفوریک مورد استفاده ما آب باطریه و اینکه غلظت آب باطری برای جلوگیری از آسیب رسیدن به باطری خودرو بادقت بسیار زیادی تعیین میشه میتونید با یادداشت کردن نسبت آب و اسید تو فاصله زمانی های مشخص که احتمال تغییر تو کیفیت آب لوله کشی کمه ازهمین نسبت برای آب و اسید موقع رنگرزی استفاده کنید مثلا همونطور که تو عکس زیر میبینید کیفیت آب لوله کشی منزل بنده درزمان آزمایش طوری بوده که با اضافه کردن یک سی سی آب باطری به یه پیمونه آب به ph حدود ۴ یا به بیان دقیقتر بین ۳ و ۴ رسیدم

 

همونطور که توی جلسه قبل عرض کردم پیمونه آب مورد استفاده من یه قهوه جوشه که حجمش ۶۰۰ سی سی هست
پس با رعایت این نسبت توی حمام رنگرزی میتونم مطمین باشم که توی حمام هم ph مورد نظرم بادقت کافی رعایت شده

این تست باید هرازگاهی انجام بشه چون باتوجه به اینکه فصول مختلف و بارش یا خشکی هوا و همچنین مناطق مختلف ازنظر بستری که آب تامین کننده آب شهری ازش عبور میکنه میتونه باعث تغییر تو کیفیت و شرایط آب بشه بنابراین باتوجه به اهمیت ph تو رنگرزی صحیح بهتره که تو تعیینش دقت کافی مبذول بشه
ناگفته پیداست استفاده از دستگاه ph متر هم راحت تره و هم دقیقتر چون به راحتی با قرار دادن الکترود دستگاه توی محلول میتونیم عدد ph رو روی صفحه. دیجیتال یا آنالوگ اون بخونیم


توی این قسمت به کلیدی ترین نکته تو رنگرزی با رنگهای اسیدی گروه لولینگ یعنی نمودار رنگرزی این رنگزاها میپردازیم و ضمن تشریح این نمودار بطور عملی اونو اجرا و بخشای مختلفش رو درعمل تشریح میکنیم

بطور کلی برای هرگروه ازرنگزاها براساس فرمول شیمیایی و خواص اونا و همچنین طرز عملشون تو محیط پاتیل رنگرزی و براساس مدتها آزمایش عملی و آزمایشگاهی یه نمودار طراحی شده و توسط سازندگان این رنگزاها ارایه میشه
برای حصول بهترین نتیجه دربازده و کیفیت رعایت و اجرای قدم به قدم این نمودار ضروریه

به شکل زیر توجه کنید
این شکل نمودار رنگرزی با رنگهای اسیدی گروه لولینگه که توی تمام منابع علمی اومده

واما تفسیر نمودار

همونطور که میبینید این نمودار براساس دومتغیر دما و زمان تهیه شده محور عمودی نشون دهنده دمای پاتیل و محور افقی زمان لازم برای هرمرحله است

براساس نمودار بالا وقتی دمای آب توی پاتیل به ۵۰ درجه رسید درنقطه A که شروع زمان رنگرزیه اسید سولفوریک و سولفات سدیم اضافه میشه بعدازگذشت ۵ تا ۱۰ دقیقه رنگ اضافه میشه و بدنبالش نخ خامه پشم سپس طی مدت زمان ۲۰ تا ۴۰ دقیقه به تدریج دمای پاتیل به دمای جوش میرسه بعد توی این دما به مدت ۳۰ تا ۶۰ دقیقه به اصطلاح دم گذاری انجام میشه و درپایان این زمان زیر پاتیل خاموش میشه و تو دمای ۶۰ درجه خامه خارج شده و عملیات شستشو انجام میشه

توجه داشته باشید که این شرایط کلی برای این گروه رنگزاست که به فراخور کاربرد و شرایط انتخاب میشه و برای رسیدن به رمق کشی کامل و حداکثر ثبات نوری و ثبات شستشو برای رنگهای گروه لولینگه اما توی تابلوفرش که موضوع بحث ماست با توجه به اینکه رسیدن به رنگ دقیق ارایه شده توسط کارت رنگ و جلا و درخشندگی رنگ اولویت اصلیه ممکنه لازم باشه گاهی این مراحل تعدیل بشه که تو زمان خودش بهش میپردازیم
تو ادامه این نمودار رو بصورت عملی توی پاتیل پیاده سازی میکنیم تا کاملا براتون ملموس بشه

خوب اول به اندازه کافی آب توی ظرفتون میریزین برای مقدار آب گاهی تسبتایی بین آب و کالا مطرح میشه که فعلا کاری باهاش نداریم فقط اینو بگیم که نسبت آب به نخ باید جوری باشه که نخ کاملا توی آب غوطه ور بشه فعلا تااینجا اینو درنظر داشته باشین چون به وقتش کاربردایی ازنسبت آب به نخ خدمتتون عرض خواهم کرد
بعد بقیشو روشن میکنیم و صبرمیکنیم به دمای ۵۰ درجه برسه دراین موقع سولفات سدیم رو اضافه میکنیم که بهتره ازقبل تو آب حل شده باشه
بعد مطابق عکس زیر درحالیکه محتویات دیگ رو مخلوط میکنیم اسید رو کم کم اضافه میکنیم